‘Interieur moet sfeer uitstralen in plaats van zorg’

Jan des Bouvrie
Dit artikel is op 31-01-2012 gepubliceerd.

Opdrachtgever: Bouwen aan de zorg
Website: http://www.bouwenaandezorg.eu

Download »

De inrichting van zorginstellingen kan veel beter. Dat is althans de overtuiging van Jan des Bouvrie, hét icoon van de Nederlandse binnenhuisarchitectuur. Volgens hem moet het huiselijker, vrolijker en sfeervoller. “Of het nu gaat om de inrichting van een woonhuis, ziekenhuis of verzorgingstehuis, mensen moeten zich thuis voelen!”

“Waarom worden zorginstellingen niet ontworpen en ingericht zoals een woonhuis?” Met die vraag maakt Jan des Bouvrie direct aan het begin van het gesprek al duidelijk waar het volgens hem aan ontbreekt bij de inrichting van zorginstellingen: sfeer. Onlangs nog was hij in een ziekenhuis waar iemand hem vroeg of hij het er niet wat gezelliger kon maken. Een vraag waar Des Bouvrie zeker wel raad mee weet. In 2004 verzorgde hij namelijk de inrichting van Parc Spelderholt, het eerste Nederlandse hotel voor zieke kinderen en hun ouders. “Dat heb ik met veel kleur en vrolijkheid gedaan en dat werd erg positief ontvangen.”

Ook het meubilair in verpleeg- en ziekenhuizen kan volgens de ontwerper wel een oppepper gebruiken. Het lijkt in zijn ogen te veel op schoolmeubilair. Bovendien is hij van mening dat de ruimten in zorginstellingen in veel gevallen onlogisch zijn ingericht. “Op een ziekenhuiskamer moet je bijvoorbeeld eerst het bijzettafeltje aan de kant zetten om fatsoenlijk bij de zieke te kunnen…”

Hoe Des Bouvrie het wel zou willen zien? Individueler en meer op de mens gericht. In een wachtkamer van een ziekenhuis zou hij bijvoorbeeld grote tafels neerzetten met mooie tijdschriften en leuke stoelen die ook gewoon thuis gebruikt kunnen worden. “Het mag van mij allemaal wel wat huiselijker en gezelliger. Dat is wat de mensen willen.”

Thuis voelen
En Des Bouvrie kan het weten… In maart van dit jaar presenteerde hij namelijk samen met Eromes Projectinrichters in Wijchen – gespecialiseerd in de inrichting van zorginstellingen – twee nieuwe meubelcollecties. Meubels die gemaakt zijn voor de zorg, maar in principe overal toegepast kunnen worden. “‘Curve’ is een eigentijdse collectie met een knipoog naar retro. Een meubellijn met metalen poten, moderne hoeken en mooie stoffen. Ik heb het idee dat je daar blij van wordt,” licht de ontwerper toe.

De collectie ‘Square’ bestaat uit meubels van massief eikenhout. “Lekkere stoere banken, tafels en stoelen die ik in een lobby van een ziekenhuis of bejaardencentrum zie staan, maar die ook prima thuis in de woonkamer passen. Die huiselijkheid moet het uitgangspunt zijn. Of je nu een woonhuis, een ziekenhuis of een verzorgingstehuis inricht, mensen moeten zich thuis voelen!”

Naast de huiselijkheid kenmerken de collecties zich door comfort en duurzaamheid. De meubels zijn daarbij niet alleen verkrijgbaar in wit, zwart en rood – kleuren waar Des Bouvrie veelal mee werkt -, maar iedereen kan zijn eigen kleuren, stoffen en motieven uitzoeken. Van geel tot blauw en van streepjes tot bloemetjes. “Het is een collectie waar iedereen zich goed bij voelt, waar het ook staat. Ik kom wel eens bij een oma en dan zie ik die hele zware meubels in dat kleine kamertje staan. Als oma een beetje een leuke, lichte kamer zou hebben met kleine meubeltjes, komen zelfs de kleinkinderen langs. De omgeving heeft veel invloed op je gemoed. Veel mensen gaan al dood voordat ze dood zijn!”

Zonniger
En moeilijk hoeft het allemaal niet te zijn. Volgens de ontwerper zijn er veel manieren om een kamer in een bejaarden- of ziekenhuis op een eenvoudige manier op te fleuren. Bijvoorbeeld door een wand geel te maken, zodat het allemaal wat zonniger wordt. Of door een muur te bedekken met een leuk bloemetjesmotief.

En ook met de algemene ruimten van zorginstellingen zou Des Bouvrie wel raad weten. “Als ik in een hal van een verzorgingstehuis kom, hangen er 26 bordjes met informatie. Dan denk ik: hang er een mooi kunstwerk op, leg informatie op een grote tafel en zet er bloemen en een mooie plant neer. Eigenlijk net zoals je thuis doet. Waarom moet het er altijd als een bejaardencentrum uitzien?”

Wat dat betreft zouden zorginstellingen volgens Des Bouvrie veel vaker een binnenhuisarchitect in de arm moeten nemen die een leuk plan maakt voor het interieur. Een interieur dat past bij de ouderen van nu. Want ook ouderen gaan met de tijd mee. “Toen mijn oma 60 was, was ze een hele oude vrouw. Tegenwoordig zien oudere mensen er veel jonger en beter uit en zijn ze veel actiever. Daar moet ook de omgeving op aangepast worden.”

De inrichting in de zorg zou daarom volgens de ontwerper totaal anders benaderd moeten worden. Veel positiever. Langzamerhand merkt hij dat ze daar met name in ziekenhuizen meer oog voor krijgen. Iets wat zich bijvoorbeeld vertaalt in kunst aan de muur of een leuk restaurant. “In het ziekenhuis in Almere zit er zelfs een pianist in de hal. Dat doet mij heel erg goed. Ziek zijn is niet leuk en daarom moet je iets creëren wat wel leuk is.”

Kracht
Hoewel de crisis ervoor heeft gezorgd dat alles wat tijdlozer en rustiger is geworden qua design, merkt Des Bouvrie dat mensen altijd op zoek blijven naar sfeer en gezelligheid. Ook en misschien wel vooral in zorginstellingen. Maar hoe combineer je design en functionaliteit in zorginterieur? Een combinatie waar de binnenhuisarchitect naar eigen zeggen al zijn hele leven mee bezig is. Meubels moeten er namelijk niet alleen mooi uitzien, maar ook kwalitatief goed en functioneel zijn. Bovendien moet meubilair lang mee kunnen. “Maar dat is mijn kracht. Over het algemeen zijn mijn ontwerpen heel tijdloos. Daar ben ik bekend om geworden.”

De ontwerper denkt dat we in de toekomst nog veel kunnen verwachten op het gebied van zorgmeubilair. “Kijk zelf maar in je omgeving. Mensen zijn helemaal niet blij met de manier waarop zorginstellingen eruit zien. Als je alleen al naar de bedden kijkt… Het is net alsof je in een apparaat ligt in plaats van in een bed! De zorg komt heel erg terug in het interieur en dat moet helemaal veranderen. Het moet sfeer worden in plaats van zorg!”

Op de koffie
Concrete plannen voor meer nieuwe collecties zorgmeubilair heeft Des Bouvrie nog niet. Wel is het ontwerpproces iets wat bij hem altijd blijft doorgaan. “Er komt vanzelf weer iets nieuws, maar het heeft wel z’n tijd nodig.” Mocht de ontwerper ooit zelf in een zorginstelling terechtkomen, dan heeft hij het ideale interieur in ieder geval al wel voor ogen: een lichte ruimte met een lekkere tafel en een paar stoelen, een bank, een tv, een mooi kunstwerkje aan de muur en een grote vaas bloemen op tafel. Een ruimte waar huiselijkheid, gezelligheid en vrolijkheid de boventoon voeren. “Ja, ik zou mijn kamer zo inrichten dat iedereen bij mij op de koffie wil!”


Over Jan des Bouvrie
Jan des Bouvrie werd op 3 augustus 1942 in Naarden geboren. Na zijn middelbare schooltijd en latere opleiding aan de huidige Rietveldacademie, ging hij in de ‘Goed Wonen’-zaak van zijn ouders aan het werk. Met zijn eigenzinnige visie op binnenhuisarchitectuur en meubeldesign heeft Des Bouvrie de meubelzaak van zijn ouders een enorme impuls gegeven. Vervolgens richtte hij een eigen ontwerpstudio op, waar niet alleen meubelen, maar ook stoffen, tafelzilver en vele andere gebruiksvoorwerpen werden ontworpen.

Meubelindustrie Gelderland produceerde in 1969 als eerste een ontwerp van zijn hand: de tijdloze kubusbank. Daarmee kwam Des Bouvrie voor het eerst uitgebreid in de publiciteit. Ook tussen 1970 en 1980 verwierf hij veel bekendheid met het ‘wit maken’ van Nederland. De jaren erna presenteerde
de ontwerper twee tv-programma’s en schreef hij diverse boeken. Ook startte hij een eigen lifestyle-opleiding.

Tegenwoordig legt Des Bouvrie zich vanuit zijn ontwerpstudio in het monumentale Arsenaal in Naarden naast interieurarchitectuur ook toe op productontwerp en op architectuur in de breedste zin van het woord. Zijn doel hierbij is het creëren van een totaalconcept op het gebied van wonen. Het werk van Des Bouvrie is beloond met diverse nationale en internationale onderscheidingen. In 2009 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.